Een tweede kind erbij?! – Deel 1: een broertje of zusje in huis


Mama zijn, Uncategorized, Zwangerschap en bevalling / maandag, januari 7th, 2019

Nog een kleine maand en dan kunnen wij ons tweede kindje verwachten. Spannend op zoveel manieren! Eén van de dingen die mij bezighoudt, is hoe wij de eerste maanden als gezin van vier door zullen komen. Nu ben ik sinds het begin van de tweede zwangerschap, maar zeker deze laatste maand, veel bezig geweest met brainstormen en ervaringen lezen van andere moeders die een tweede kind kregen met een peuter in huis. Ik zou mezelf ten slotte niet zijn zonder een uitgebreide voorbereiding 😉 Voor ons heb ik onderstaande tips op een rijtje gezet om deze verandering voor Nolan zo positief mogelijk te laten verlopen en ik deel ze maar al te graag met jullie!

(Lees hier de tips die ik heb voor mezelf heb om deze periode goed door te komen)

Als je namelijk denkt dat een tweede kindje voor jou veel verandering zal meebrengen, kan ik je vertellen dat dat niets is in vergelijking met wat jullie (en mijn) eerste wondertje de komende tijd zal moeten doorstaan! Persoonlijk denk ik dat dit voor elk jong kind een uitdaging is, maar wel eentje waar je veel invloed op hebt. Zelfs je alleen bewust te zijn van de valkuilen, kan een hoop verschil maken. Zo kun je de overgang met het toevoegen of weglaten van kleine handelingen, een heel stuk soepeler laten verlopen.

Tijdens de zwangerschap (en erna)

1. Vermijd het ‘schuld leggen bij de baby’ en houd onderwerp positief – Je oudste enthousiast krijgen en vooral houden over de baby, gaat meestal niet vanzelf met alle ‘moeilijkheden’ waar hij mee te maken krijgt. Hoewel het voor volwassenen vaak fijn kan zijn om een realistische reden te geven (die de schuld voor iets nadeligs bij een ander legt) voor slecht nieuws, werkt het niet in het voordeel van de relatie van de kinderen, als er gewezen wordt op dingen die niet kunnen ‘door de baby’. Opmerkingen als “Mama kan nu niet met je spelen, want er zit een baby in mijn buik”, “Mama is ziek door de baby” of “Als de baby er straks is, moet je al je speelgoed delen”, kun je daarom beter vermijden. Hoe terecht ze misschien ook zijn, de baby staat al 1-0 achter vóór de eerste ontmoeting.

2. Zorg voor zo min mogelijk grote veranderingen in de maanden rondom de geboorte van de baby – Een baby in huis, een nieuwe rol binnen het gezin, een bevalling. Deze dingen zijn allemaal al spannend genoeg en kinderen hebben de kans nodig om dit goed te verwerken. Zorg er daarom zoveel mogelijk voor dat grote veranderingen die óók verwerking nodig hebben, niet gebeuren in de maanden rondom de geboorte. Denk hierbij aan een nieuwe mijlpaal zoals het zindelijk worden, het stoppen met de speen, voor het eerst naar een opvang gaan, voor het eerst ergens anders slapen, een verhuizing of zelfs alleen het slapen in een andere kamer of nieuw bed. De kans is groot dat deze overstap óf de relatie met de baby een stuk moeilijker wordt dan anders het geval zou zijn geweest.

3. Gebruik boeken en filmpjes om uit te leggen wat er gebeurt – Het hele concept van een broertje of zusje krijgen, is voor hele jonge kinderen maar lastig te behappen. Ze er helemaal op voorbereiden zal niet lukken, maar door samen boeken over het onderwerp te lezen of filmpjes te kijken, kun je het iets concreter maken. Nolan is dol op het boekje Wat zit er in je buik, mama?, waarin een kindje probeert te raden wat de verrassing is die in mama haar buik groeit. Ook leest hij graag uit het boek Grote broer, kleine zus, waarin Wannes een zusje krijgt. Alles vanaf het grote nieuws tot aan de peuterleeftijd wordt hierin behandeld en wij hebben hier specifieke dingen mee ter sprake kunnen brengen. Zoals wat er bij ons gebeurt als mama naar het ziekenhuis gaat. Kleine Pluis is ook één van zijn favorieten. Deze is ook op YouTube te bekijken en laat zien hoe Nijntje een broertje of zusje krijgt.

4. Laat je oudste kind voor de bevalling zoveel mogelijk contact maken met baby’s – Nu hebben wij de mazzel dat we een aantal baby’s regelmatig over de vloer krijgen gedurende de zwangerschap. Mocht jouw kindje verder geen contact hebben met baby’s, probeer dit tijdens de zwangerschap (zonder het af te dwingen) dan wel voor elkaar te krijgen. Zo leert hij beter wat een baby precies is. Je kunt vast oefenen met hoe je met een baby om moet gaan en kunt laten zien hoe een baby zich gedraagt.

5. Laat je oudste kind zorgen voor een ‘eigen baby’ – Om het leven en de handelingen met een baby vast een beetje te kunnen verwerken, hebben wij Baby Born van de vliering gehaald. Inclusief kleertjes, MaxiCosi, speentjes, etc. In het begin had hij er niet zoveel mee, net als met de meeste poppen en knuffels, maar de afgelopen dagen is Nolan een echte baby-papa geworden! De baby krijgt eten, wordt getroost en er worden verhalen verteld. Wat ons een mooie opening geeft om nog meer dingen te oefenen met de baby.

Rondom de bevalling

6. Richt je aandacht na de bevalling als eerst op je oudste kind – Het eerste moment dat je oudste kindje zijn ouders en de baby weer ziet na de bevalling, is een belangrijk moment! Er wordt direct een inschatting gemaakt. Wat is er gebeurd? Wat betekent dit voor mij? Met oog op hoe mijn vorige bevalling is gegaan, houd ik er rekening mee dat ik er gebroken uit zal zien en dat het (afhankelijk van het tijdstip) misschien een tijdje duurt voordat Nolan mij en zijn zusje kan zien. Op dat moment zal Nolan waarschijnlijk maar één ding willen; naar mama toe. Stel je voor, dat er dan zo’n baby in de armen ligt waar hij mee geknuffeld zou moeten worden! Voor ons, maar eigenlijk voor elke bevalling, ben ik dus van mening dat het beter is om dat eerste moment even alleen met je peuter door te brengen. Even de knuffels inhalen en laten weten dat hij nog steeds geliefd, belangrijk en gemist is. Daarna kan de baby er natuurlijk bijgehaald worden en kan het nieuwe gezinslid met open armen ontvangen worden. Bekijk haar samen, maak samen contact en probeer duidelijk te maken dat de baby met jullie drieën mee naar huis komt.

7. Vier de ‘promotie’ die je oudste kind heeft gemaakt – Wat helpt om de kans op vervangingsangst te verkleinen, is extra nadruk te leggen op de nieuwe rol van je peuter. De babyrol wordt doorgegeven, maar er is een nieuwe, belangrijke rol bijgekomen. Vanaf nu is er een grote broer of zus in het gezin! Wat een eer! Wat een verantwoordelijkheid! Wat een plezier kun je daarmee hebben en wat een mazzel heeft de baby!

8. Wissel cadeaus uit tussen de kinderen – Wij hebben in de vluchtkoffer een klein cadeautje ‘van de baby’ voor Nolan en gaan met Nolan een cadeautje kopen voor de baby. Ik lees zowel positieve als negatieve gedachten hierover op internet. Voor het laatste is dit vaak, omdat mensen vinden dat deze lastige periode niet ‘afgekocht’ moet worden met speelgoed. Hier ben ik het mee eens. Speelgoed en spullen zijn naar mijn idee nooit een vervanging van liefde en aandacht. Hoe ik het echter zie, is als een toevoeging op die eerste indruk. Het cadeautje uitkiezen voor de baby, helpt Nolan om vast iets te doen als grote broer. Om na te denken wat zijn zusje leuk zal vinden, de connectie vast te versterken en om straks vol trots iets te kunnen geven wat hij zelf heeft uitgezocht. Het cadeau van de baby voor Nolan, zorgt voor een positieve impuls in een spannend moment. Het zorgt ervoor dat hij zich in dat moment misschien al een beetje geliefd voelt door de baby, dat hij zich speciaal voelt en ja, óók dat hij iets leuks heeft om mee te spelen op de momenten dat wij misschien even minder aandacht voor hem hebben.

9. Zorg voor een goed plan voor de geboorte – Alle bovenstaande handelingen zijn makkelijker uit te voeren door een goed geboorteplan te maken. Niet alleen een plan voor de bevalling, maar ook voor wat er thuis gebeuren gaat. Natuurlijk zal dit niet tot in de details uitgevoerd kunnen worden en dat is ook niet erg. Een bevalling laat zich over het algemeen nu eenmaal niet plannen. Het zorgt er wel voor dat er een leidraad is. De kans op last-minute regelingen wordt verkleint, je kunt vast afspraken maken binnen je omgeving en je kunt je oudste kind enigszins voorbereiden op wat er komen gaat. Wie zorgt er tijdens de bevalling bijvoorbeeld voor hem? En de dagen erna, als je in het ziekenhuis zal moeten verblijven? Welke spullen en informatie zal deze persoon nodig hebben om alles zo soepel en voorspelbaar mogelijk te laten verlopen? Wat wil je dat je oudste kind wel of niet te zien/horen krijgt?

Met zijn allen thuis

10. Betrek je oudste kind bij de verzorging van de baby – Dat baby’s enorm veel tijd, aandacht en energie vragen mag duidelijk zijn, maar hoe kun je er nou voor zorgen dat dit niet teveel ten koste gaat van de aandacht die je oudste kind krijgt? Ik denk dat iedere ouder in deze positie hier tegenaan zal lopen, inclusief ikzelf. Wat ik in ieder geval van plan ben, is Nolan (net als we al jaren doen) zoveel mogelijk overal bij te betrekken. Geheel vrijblijvend en zonder dat wij iets van hem verwachten. Hij zal daarvan leren, hij zal zich groot voelen en een gepast gevoel van verantwoordelijkheid krijgen, waar kinderen van genieten. We kunnen samen zijn zusje in bad doen (of hij doet de Baby Born in bad), samen tijd doorbrengen tijdens het voeden en samen de klusjes in huis doen. Hij kan dingetjes voor mama pakken en opruimen, wat hij ook nu al met veel plezier doet. Hij mag haar kleertjes uitzoeken en verhaaltjes voorlezen.

11. Wees extra positief als je oudste kind contact maakt met de baby, ook als dit niet helemaal goed gaat – Als je de verantwoordelijkheid hebt over zo’n klein, volledig afhankelijk wezentje, ben je natuurlijk extra voorzichtig. Je oudere kind zal dit waarschijnlijk nog niet precies zo ervaren als jij. Met (meestal) goede bedoelingen kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan, zonder dat je kind het doorheeft. Bijvoorbeeld door te hard te knuffelen of (verkeerd) op te pakken. Ik kan me nu al voorstellen dat de paniek in mijn hoofd uitbreekt! Zorg allereerst snel voor een veilige situatie. Check of alles in orde is en schat daarna de intenties van je oudere kind in. Wordt in ieder geval niet boos als deze goed waren en zorg voor het overbrengen van een gepaste mate van bezorgdheid. Het doel is om duidelijk te maken wat hoe je met een baby om moet gaan en (als je kind dit al begrijpt) de redenen erachter. Het zou heel naar zijn als je kind daarna geen contact meer wil maken met de baby, uit angst voor een boze reactie of om de baby te pijn te doen. Heb je niet gereageerd hoe je graag zou willen? Kalmeer dan zo snel mogelijk. Bied je excuses aan, leg uit dat je geschrokken bent (zonder daarbij te vermelden dat dit zijn/haar schuld was) en begin opnieuw met het leermoment.

12. Wees extra geduldig met moeilijk gedrag – Daar zit je dan. Geen oog dichtgedaan, amper wat gegeten, eigenlijk te veel spierpijn om op te staan. Trekt je peuter boos alle kasten leeg, omdat hij nu iets te eten wil. Dit gedeelte hoef ik me niet voor te stellen in mijn (ruim) zevende maand zwangerschap. I’ve been there several times en ik wil niet eens nadenken over hoe dit er de weken na de bevalling uit zal komen te zien. Ik voel mijn (normaal gesproken) engelengeduld al ruim zes maanden langzaam afnemen en dit zal voorlopig nog wel even doorzetten. Dient je kind naar je te luisteren? Horen emoties beter gereguleerd te worden? Tot in een zekere mate wel en dit is naar mijn idee iets wat je ook in deze periode niet te veel op zijn beloop kunt laten. Toch denk ik dat het ook zeker nu extra belangrijk is om je in te kunnen leven in wat je kind doormaakt. Zorg voor duidelijke grenzen en consequenties, die ook daadwerkelijk uitgevoerd worden. Weet echter ook dat je kind er niet op uit is om jou het leven moeilijk te maken. De hersenen zijn aan het groeien. Er wordt duidelijkheid, bevestiging en veiligheid gezocht. Papa en mama reageren anders en zijn anders aanwezig. Emoties reguleren moet nog geleerd worden en ‘geduld hebben’ behoort simpelweg nog niet tot beschikbare vaardigheden. Dit is allemaal in ontwikkeling en het zal in deze verwarrende periode waarschijnlijk extra moeilijk voor ze zijn om het ons makkelijk te maken.

13. Volg je baby, maar houdt de routine van je oudste kind aan – Om het punt hierboven enigszins voor te kunnen zijn, helpt het om zoveel mogelijk de routine van je oudste kind aan te houden. Niemand zit te wachten op een oververmoeide, hongerige peuter. Op het moment vind ik het lastig om in te schatten hoe dit onze situatie zal beïnvloeden. Nolan volgde ik volledig in zijn behoeften. Mijn leven draaide de eerste maanden alleen om hem. Naar mijn idee absoluut iets positiefs en hoewel ik het bij zijn zusje ook graag zo zou zien, is dat deze ronde geen optie. We hebben dit keer enige kaders. Het voordeel hierbij is dat er voor haar de eerste weken nog helemaal geen sprake is van een ritme. We kunnen alleen maar zien hoe het komen gaat.

14. Prioriteer je aandacht – Als ik iets direct geloof van de ervaringen van andere moeders, is het dat beide kinderen waarschijnlijk meerdere keren per dag precies op hetzelfde moment je aandacht willen hebben. Hoewel wij Nolan nooit hebben laten huilen en dat ook zonder twijfel de insteek is bij zijn zusje, heb ik maar één paar handen en zullen ze zich waarschijnlijk niet gehoord voelen met verdeelde aandacht. Daarom is het belangrijk om per situatie te beoordelen waar de meeste prioriteit op dat moment ligt. Houd daarbij in gedachten dat je baby hulpeloos is zonder jou, maar ook dat je oudste bewust zal meekrijgen dat je de baby op dat moment belangrijker vindt. Kiezen uit twee kwaden, dus. Al hoeft het helemaal niet zo erg te zijn. Zolang het niet te vaak gebeurt, zal je oudste zich niet meteen minderwaardig voelen en ook je baby kan (afhankelijk van de reden en hoe lang het duurt), best even wachten tot je aan komt rennen.Wat wel belangrijk is op de momenten dat je aandacht naar de baby gaat, is concreet te maken wanneer je aandacht weer verdeeld of verwisseld kan worden en je aan die afspraak te houden.  

15. Vind of maak één op één tijd met beide kinderen – Van Nolan wil ik eigenlijk geen enkel moment missen. Het gebeurt natuurlijk wel, al gelukkig niet enorm vaak. Toch voel ik dit al sinds zijn geboorte zo en wil ik die situatie de komende tijd niet graag anders zien. Hoewel ik me totaal niet kan voorstellen dat ik van iemand anders straks net zoveel houd als van hem, verwacht ik dit wel en weet ik dat ik ook zijn zusje eigenlijk 24 uur per dag om me heen wil hebben. Hoe ga ik dit doen?! Hoe ga ik ze nog honderd procent van mijn aandacht kunnen geven? Niet, want dit is onmogelijk. Daarom, zoals met alles in het leven, is het een kwestie van de juiste balans vinden. Veel momenten met zijn allen doorbrengen en dagelijks ook momenten waarin ik mijn volledige aandacht aan elk kind individueel kan geven. Het plan is om Nolan in ieder geval mijn volledige aandacht te geven als zijn zusje slaapt en visa versa. Het is nog even afwachten hoe dit in de praktijk zal verlopen. Daarnaast zullen Gregory en ik de kinderen ook weleens ‘verdelen’ en los van elkaar op pad gaan. Momenten alleen met hem zijn natuurlijk net zo belangrijk!

16. Zorg ervoor dat boosheid of verdriet over speelgoed zoveel mogelijk wordt vermeden – Babyspeelgoed dat per ongeluk tussen de auto’s verdwijnt. Houten blokken die met een tranenstroom worden weggegrist uit kleine babyhandjes. Ineens je speelgoed moeten delen én dat niet meer al het speelgoed in huis automatisch voor jou is, is best een lastige verandering. De oplossing hiervoor is dat er een duidelijk onderscheid is tussen wat van elk kind is en welk speelgoed voor het hele gezin is. Wij hebben ervoor gekozen om een boxtas te maken voor het speciale babyspeelgoed. Nolan mag hiermee spelen, maar alleen als hij met zijn zusje speelt en het moet ook weer in de boxztas teruggestopt worden. Het speelgoed in Nolan zijn kamer is alleen voor hem en de afspraak is dat de kindjes die hier over de vloer komen, met alles mogen spelen wat we beneden in de bakken hebben staan. Zolang hij zelf controle heeft over de situatie, vindt Nolan delen geen enkel probleem. Met de andere situaties leert hij om te gaan, wat wel een goed idee is om voor de bevalling vast mee te oefenen.

17. Complimenteer beide kinderen, zowel direct als indirect – Je baby zal er misschien nog niet zoveel van mee krijgen, maar je oudste zeker wel: complimenten. Complimenten zijn vrij essentieel voor een positief zelfbeeld, wat op zijn beurt weer helpt voor een gevoel van sociale veiligheid. Hier in huis zijn we richting kinderen niet schaars met (gemeende!) complimenten. Positiviteit in de opvoeding is iets wat wij hoog hebben staan. Belangrijk is wel om te weten wat je het beste kunt benoemen en op welke manier, maar hier later meer over. Met betrekking tot dit onderwerp, is het vooral belangrijk om te zien wat er goed gaat in de nieuwe rol van je zoon of dochter. Natuurlijk helpt het om dit tegen je kind zelf te benoemen, maar nóg effectiever schijnt het te zijn om hoorbaar voor je oudste, tegen de baby te benoemen wat je zo goed vindt gaan. “Wat heb jij mazzel met zo’n grote broer, zeg. Hij helpt zo goed om voor jou te zorgen en je ziet dat hij echt zijn best doet om je vrolijk te maken.” Andersom is het ook goed om de baby te complimenteren naar je oudste toe. Bekijk samen hoe lief ze ligt te slapen en benoem hoe goed ze ontwikkelt. Zolang er geen noemenswaardige jaloezie (al) aanwezig is, zal dit een goede manier zijn om de positieve kanten van de baby te blijven zien. Om te focussen op het positieve in anderen en het is weer een extra contactmoment als grote broer.

18. Pas op met handelingen die jaloezie opwekken – Het actief opwekken van jaloezie is iets wat ik regelmatig voorbij heb zien komen in zowel gezinnen, binnen een pedagogische setting als zelfs in kinderboeken. Vaak onbewust en met goede bedoelingen, maar zonder het gewenste effect. De drie dingen die ik het vaakst voorbij zie komen zijn het vergelijken van kinderen, het negatief praten over kinderen en het opleggen van consequenties voor iedereen, wanneer deze voor één van de kinderen bedoeld is. Nu zijn hier natuurlijk voorbeelden van te noemen waarbij iedereen het erover eens is dat deze vermeden moeten worden en er zijn ook zeker voorbeelden te noemen waarbij het niet zo erg is als er sprake is van bovenstaande punten. Daarom blijf ik met mijn voorbeelden bij de middenweg. Bij opmerkingen als “Kijk nou naar je broer, die luistert tenminste wel”, “Waarom kun jij niet gewoon doorslapen, zoals je zusje?”, “Doordat je broertje niet luisterde, kunnen we nu allemaal niet zwemmen.” Opmerkingen die veel mensen inzetten om kinderen te motiveren, terwijl dit meestal averechts werkt én niet ten goede komt van de relatie tussen de kinderen onderling. Probeer bij de dingen die je wil zeggen, het andere kind buiten beschouwing te laten en probeer de consequenties ook alleen voor het kind in te zetten waar het leermoment voor nodig is.

Zo, dit waren mijn tips en ideeën om deze verandering voor de kinderen zo positief en soepel mogelijk te laten verlopen. In het volgende artikel kun je lezen welke dingen ik wil inzetten om de komende maanden zelf goed door te komen! Wat een opgave wordt dat nog..



Facebook
Twitter
E-mail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *